Follow by Email
Facebook

Impeccable leadership in het onderwijs en hoe zeilen je thuisbrengt

Elke Busschots

Mijn collega Els Pronk en ik hebben het boek ‘talentgedreven onderwijs geven’, geschreven. In dit boek hebben we het thema leiderschap op basis van het model van Impeccable leadership kort toegelicht. We gebruiken het model van Impeccable leadership om inzicht te geven in groepsdynamieken die zich kunnen voordoen in de klasgroep of in het leerkrachtenteam, maar ook om inzicht te krijgen in hoe je als leerkracht met je groep kan bouwen en welke leiderschapsrollen jou als leerkracht hierbij kunnen helpen.

Daarnaast geeft dit model ook inzicht in hoe je, als leerkracht, met ouders kan omgaan en hoe je hen mee kan betrekken in het leerproces van hun kind. Ook in periodes van verandering geeft dit model inzicht en handvatten hoe uit de weerstand en tegenwind kan gaan om samen in verbinding te kunnen bouwen en van en met elkaar te kunnen leren. De 3 fases waarin een groep zich kan bewegen: re-actief, actief en pro-actief. Vaak start het begin van het schooljaar als een re-actieve fase. Iedereen zoekt nog zijn of haar plekje, probeert helder te krijgen wat er allemaal verwacht wordt en dat kan al wel eens onrust brengen. Zo willen we geen heel schooljaar met die onrust. We willen naar uitwisseling, delen, samen onderweg zijn als leerkracht en klasgroep. En uiteindelijk willen we allemaal onze klas gegroeid, een stuk zelfstandiger, gemotiveerd en klaar voor volgend schooljaar doorgeven aan de collega van de hogere klas. Deze fases komen niet van zelf. Sturing, leiderschap helpt om doorheen deze fases te gaan. Daarin draagt elk van de 6 rollen bij.

Als we naar dit schooljaar kijken, dan waren we in maart waarschijnlijk al goed op weg om met onze klasgroep actief te werken. Door de Corona crisis werd het landschap even grondig hertekend en had de klasgroep geen fysieke plek meer. Onduidelijkheid en onvoorspelbaarheid deden ons mogelijks in de reactieve fase belanden. Dat geeft ons uitdagingen vandaag en morgen. Want het anders organiseren van de lessen, het terug opstarten van de scholen vraagt heel wat van onze leerkrachten en het vraagt ook leiderschap.

Wat kunnen we nu, vandaag, de komende weken doen? En hoe helpt het leiderschapsmodel ons daarbij?

Zeker in tijden van Corona en afstand is het belangrijk om verbinding te houden. De Corona crisis maakte ons creatief. We gingen ons onderwijs anders organiseren. Daarin is  het heel zinvol om elkaar terug te vinden, terug een gemeenschappelijk kader te bouwen zodat iedereen weer mee aan boord kan. Hoe doe je dat zo een gemeenschappelijk kader bouwen? De gids zorgt daarin voor veiligheid, zorgt dat iedereen er mag zijn, een plekje heeft. De expert geeft voorspelbaarheid en kader. Hoewel we ook nog niet alles weten en nog niet alles voorspelbaar is, geeft de expert wel helderheid daarover. “Dit is wat we wel weten en dit is wat we nog niet weten.”  Maar een heel belangrijke rol als expert is ook om op zoek gaan te naar de expertise bij de leerlingen. Zij hebben deze verandering ook met twee handen vastgenomen. Deze veranderingen hebben onze leerlingen de kans gegeven om verder te ontdekken wat bij hen past of niet. Welke leerstijl werkt er en waar wil je meer van?

Als we naar de Scandinavische landen kijken, zien we dat zij heel hard inzetten om de vraag “wat heb jij nodig om tot leren te kunnen komen?” Dit is een onderzoeksvraag die vanuit de leiderschapsrol van de expert heel mooi kan geïnitieerd worden. Deze onderzoeksvraag impliceert het vertrouwen dat iedere leerling tot leren kan komen als het maar past bij wie je bent. Wees nieuwsgierig en bevraag leerlingen over wat ze in deze periode geleerd hebben, wat ze misschien anders niet zouden gedaan hebben. En daar start de gezamenlijke zoektocht van leren. Deze voedt de relatie en plant de zaadjes voor intrinsieke motivatie. Van zodra er relatie is met de leerlingen, kan er gecoacht worden en vooral gekeken worden naar wat heb jij als leerling nu nodig in jouw proces.

Je merkt al meteen dat dit niet alleen gaat over hoe je al leerkracht met je klas kan omgaan, maar ook hoe je als directie met je team omgaat? Hoe haal jij hen weer op? Hoe bouw je samen aan een nieuw, gemeenschappelijk kader? Hoe kan je als directie de rol van de sponsor opnemen, die over de grenzen heen durft kijken naar wat nu echt nodig is? De eindtermen geven ons een kader. En tegelijk hebben we verder dan de huidige kaders te kijken naar nieuwe mogelijkheden, andere denkkaders. De sponsor die mee bewaakt waar ieder zijn of haar draagkracht zit en ook kijkt hoe we hier als geheel zorgzaam mee kunnen omgaan. Wil dit zeggen dat leerkrachten, directies het allemaal moeten weten. Nee hoor. Niemand heeft ervaring in hoe onderwijs organiseren in tijden van pandemie. Maar het is wel een mooie kans om samen te leren (van en met elkaar), om samen onderweg te zijn, durven hardop te zeggen ‘we weten het ook niet, maar we proberen samen en we doen ons best’. Hart en hoofd verbinden en creatief zijn en vooral mild naar elkaar en onszelf.

Ik gebruik graag de metafoor van de vuurtoren en de kleine scheepjes en de woelige zee. Onze kinderen, jongeren zijn allemaal scheepjes die op volle zee gaan, de maatschappij in gaan. Om zich goed te ontwikkelen, zodat ze de avonturen en de uitdagingen kunnen ontdekken, is het belangrijk dat ze een veilige haven hebben waar ze kunnen aanmeren, tot rust komen, kunnen leren, kunnen oefenen vooraleer ze de wijde zee op gaan.

Daarom is het belangrijk dat zowel ouders als leerkrachten er zijn als vuurtorens waar het licht brandt. Pas als het licht brandt, kan de vuurtoren richting, sturing geven en kunnen scheepjes er zich op oriënteren. Om het licht in de vuurtoren te laten branden is leiderschap nodig.

Vanuit “talentgedreven onderwijs” gaan we net inzoomen op talent als datgene wat je meebrengt door te zijn wie bent. Talent laat zien waar jij blij van wordt, waar jij dingen doet die haast moeiteloos zijn en zo bij jou horen, bij wie jij bent. Net in dat stuk maken wij ook de koppeling naar leiderschap. Hoe kan jij jouw leiderschap vormgeven, vanuit onder andere jouw talenten. Dan kom je tot een natuurlijk leiderschap. Je talent inzetten zorgt er mee voor dat het licht in jouw vuurtoren gaat branden. En dan kunnen anderen zich makkelijker oriënteren.

Ben je geboeid door hoe je deze inzichten van leiderschap aan het werken vanuit jouw talent en systeeminformatie kan koppelen, dan kan je het boek ‘Talentgedreven onderwijs geven’ aankopen via www.blijmetmijacademie.nu

Dit verhaal geldt niet alleen voor onderwijs, maar voor alle organisaties. Niet alleen voor groepen maar ook voor individuen. Want hoe kan jij leiderschap opnemen van je eigen leven? Het licht in jouw vuurtoren laten branden is een proces, een zoektocht. Het gaat over het roer van jouw leven in handen nemen. Ook daarin biedt dit model heel veel handvatten. De voorbije jaren ben ik vaak naar Noorwegen, de Lofoten geweest. Een dierbaar vriend was daar met de zeilboot en ik had het geluk om mee te mogen zeilen. Op dag 1 zei hij: ‘Neem het roer maar.’ Spannend hoor, als je de eerste keer op een zeilboot zit op volle zee. “Pas als je het roer in handen neemt, kan je je eigen koers varen. Zo is het ook in het leven” zei hij.  Ja, dat klopt. Helder!  “Leer maar schipperen en volg je innerlijk kompas en zet je oog gefocust op de horizon”. Dat was een ervaring die zeer waardevol en inspirerend is geweest voor mij. De omgeving is enorm inspirerend en nodigt uit om bij jezelf te komen en tot groei.

Toen ontdekte ik ook de sponsor in mezelf. Hoe kan ik mijn werk en deze omgeving misschien wel koppelen en dat wat ik graag doe, doen op de plek waar ik graag ben.En toeval bestaat niet, er zijn twee fantastische mensen die Byzondere reizen organiseren en hier mee aan willen bouwen.

Daarom organiseren wij, Byzondere Reizen en Cominz (Elke Busschots) de training ‘Lead your ship’ over persoonlijk leiderschap ontwikkelen op de Lofoten, in Noorwegen. Het is geïnspireerd op het model van Impeccable Leadership, talentontwikkeling en systemisch werk. Het laat je ervaren hoe je vanuit jouw talent, jouw plek leiderschap kunt demonstreren. Authentiek leiderschap dat bij jou, als uniek persoon, past.

En dat op een prachtige plek die uitnodigt om tot groei te komen. Wil je hierover meer weten, kijk dan op www.cominz.be of op www.byzonderereizen.nl

Elke

Andere projecten