RSS
Follow by Email
Facebook
Twitter

Fasen in het leiderschapsproces

Drie fasen van het leiderschapsproces

Een organisatie is als een levend organisme, steeds in ontwikkeling. Hoe zorg je er als leidinggevende voor dat je gedrag vertoont dat de gezondheid en het functioneren van het organisme bevordert? Hoe voorkom je dat je onbedoeld een remmend effect hebt op het functioneren van het team? We weten dat de impact van het gedrag van de leidinggevende groot is. Bijvoorbeeld al te directief en inhoudelijk leidinggeven in een professionele context roept tegenreacties op. Vaak verborgen. Directief leidinggeven aan een groep zorgt voor aanpassingsgedrag: ja-zeggen en nee-doen, reactiviteit, afhankelijkheid en soms zelfs verzet. Hoe zorg je voor sturen in de goede richting zonder dwang?

‘Gedrag lezen’ is een belangrijk element in succesvol leiderschap. Het gaat om kunnen ‘waarnemen’ wat nodig is voor ontwikkeling en succes van de groep. Om de groep te  kunnen lezen is van belang te weten in welke fase van ontwikkeling de groep verkeert. Wat zijn die fasen en aan welk gedrag van de groep herken je een ontwikkelingsfase? Het impeccable leadership proces kent drie fasen van ontwikkeling: reactief, actief en proactief. Elke fase van ontwikkeling kent specifieke uitdagingen. In een reactieve fase van ontwikkeling bijvoorbeeld speelt de uitdaging om samenwerking en verbinding tot stand te brengen. Om hier vooruitgang in te boeken moet je aan een paar randvoorwaarden voldoen. Zie leiderschapsgedrag.

Een korte toelichting op de drie fasen.

De reactieve en initiële fase kenmerkt zich door voorzichtigheid. Omdat we nog niet weten waar we aan toe zijn, kijken we de kat uit de boom. Met wat voor mensen heb ik in dit team te maken? Wat is precies de doelstelling? Wat wordt er van mij verwacht en hoe voorkom ik uit ‘de toon’ te vallen. Kan ik eigenlijk wel waarmaken wat van mij wordt verlangd? Er is nog onderlinge afstand in het team en de contacten zijn met name inhoudelijk.

De volgende fase van ontwikkeling vraagt meer actief gedrag van de groep. Actief in de zin van ‘je uitspreken’. Je mening voor jezelf houden belemmert namelijk het functioneren van de groep. Zo maken we geen gebruik van elkaars inzichten en talent. Je uitspreken brengt weliswaar het risico van ‘discussie’ en zelfs conflict met zich mee. Maar door de verbinding die is ontstaan is er een grotere veiligheid om je te melden, waardoor je uitspreken gemakkelijker wordt. Dat zie je in het team ook terug, we melden sneller wat we van iets vinden. Maar het handelen en denken gebeurt nog sterk gekleurd door persoonlijke zienswijzen en belangen. Er treedt een nieuwe uitdaging op. In de actieve fase speelt het of/of denken en handelen sterker. Of ik krijg mijn zin of jij. Logisch dat dat niveau van denken ‘gedoe’ met zich meebrengt en het gevaar dat de boel stagneert. We willen in het team wel meedoen om succesvol te zijn, maar eigenlijk wil ik ook mijn eigen gang kunnen gaan. Wij mag niet ten koste gaan van ‘mij’. Dit is dus ook de fase waarin verschillen naar buiten treden in discussies en soms conflicten. Hoewel dit gedrag een teken is van groepsontwikkeling, is het van groot belang hoe er met deze verschillen wordt omgegaan. Als de verschillen niet worden overbrugd en als de verschillende zienswijzen en belangen niet serieus worden genomen dreigen ze ‘ondergronds’ te gaan. Als mijn voorstel is afgewezen en we gaan het anders doen dan ik wil, val ik terug in de vorige fase van ontwikkeling. Nu niet alleen reactief maar ook cynisch. Met krachtige tools en inzichten leert een impeccable leader met deze bedreigingen van succes om te gaan. En is hij in staat om stagnatie in ontwikkeling te benutten als opstapje naar succes.

In de proactieve fase achten de groepsleden het geheel van hoger belang, dan het belang van de delen. En handelen daar ook succesvol naar. Er is proactieve onderlinge ondersteuning bij de ‘delivery’. Deze fase kenmerkt zich door vertrouwen, creativiteit en commitment als fundament van high performance. Hier heeft het team het stuur in handen. De leider vindt hier een balans tussen uitdagen en ondersteunen. Hier is de leider ambassadeur van het team.

Elke fase van ontwikkeling vraagt ander leiderschap. In elke fase van ontwikkeling heeft de leider een andere rolom de groep te ondersteunen in ontwikkeling en resultaat.

Andere blogs